A A A

Hugręn atferlismešferš į Ķsafirši

30.11 2005 | Svavar Žór Gušmundsson
Undanfarnar vikur hefur stašiš yfir hugręn atferlismešferš (HAM) viš kvķša og žunglyndi hér viš Heilbrigšisstofnunina. Žessari fyrstu lotu er nś aš ljśka en žaš eru sįlfręšingarnir Sigurbjörg J. Lśšvigsdóttir og Sóley D. Davķšsdóttir sem hafa séš um hana.

Hvers konar mešferš er žetta?
Mešferšin heitir hugręn atferlismešferš og er sįlfręšileg mešferš sem hefur veriš ķ örum vexti og śtbreišslu sķšasta aldarfjóršunginn og byggist į fjölda įrangursrannsókna. Hugręn atferlismešferš byggist į žvķ grundvallaratriši aš hugsun okkar hefur mikil įhrif hvernig okkur lķšur og hvernig viš hegšum okkur.

Hvernig fer hśn fram?
Mešferšin fer fram ķ hópi og byggist į fręšslu og heimaverkefnum, žar sem kenndar eru ašferšir til aš takast į viš kvķša og žunglyndistilfinningar. Ķ hverjum hópi eru 15-25 žįtttakendur en tveir sįlfręšingar veita mešferšina. Mešferšin fer fram einu sinni ķ viku, tvęr stundir ķ senn, ķ fķmm vikur. Įšur en mešferšin hefst fęr hver žįtttakandi einstaklingsvištal hjį sįlfręšingi, žar sem vandi hans er metinn

Fyrir hverja er mešferšin?
Mešferšin er fyrir alla žį sem eiga viš tilfinningalegan vanda aš strķša, žótt įherslan sé į kvķša- og žunglyndiseinkenni. Ekki er óalgengt aš slķkur vandi komi upp hjį fólki žegar žaš stendur į tķmamótum ķ lķfķnu, s.s. viš veikindi, skilnaš, įstvinamissi og jafnvel viš fęšingu.  Žį žjįst sumir af kvķša og žunglyndi įn žess aš gera sér grein fyrir žvķ hvers vegna.

Einkenni žunglyndis og kvķša
Algeng einkenni žunglyndis eru:
Orkuleysi, vanmįttarkennd, einbeitingarerfišleikar, óįkvešni, svefntruflanir, framtaksleysi og breyting į matarlyst.
Algeng einkenni kvķša eru:
Vanmįttur, óöryggi, meltingartruflanir, ör hjartslįttur, sviti, spennuverkir, höfušverkir, svimi, óróleiki, svefntruflanir.

Markmiš mešferšarinnar
Megin markmiš mešferšarinnar er aš žįtttakendur lęri og žjįlfist ķ ašferšum til aš takast viš żmis tilfķnningaleg vandamįl, s.s. kvķša -og žunglyndi. Einnig er lögš įhersla į aš žįtttakendur fręšist um hvemig slķk vanlķšan veršur til. 
 
Hvar og hvenęr fer mešferšin fram?
Mešferšin fer fram ķ hśsakynnum heilsugęslunnar og hefst ķ október 2005. Nįnari upplżsingar um mešferšina og tķmasetningar fęršu hjį heilsugęslulękni žķnum og öšru starfsfólki heilsugęslustöšvarinnar.

Mešferšarašilar                                                                       Sįlfręšingar į gešsviši Landspķtala-hįskólasjśkrahśss sjį um mešferšina og eru žeir bundnir samskonar trśnaši viš žįtttakendur og starfsfólk heilsugęslunnar. Į gešsviši LSH hefur žessi mešferš veriš ķ žróun undanfarin įr og rannsókn bendir til žess aš žįtttakendum nįi góšum įrangri.

Hvaš tekur viš aš lokinni mešferš?
Aš mešferš lokinni fęr hver žįtttakandi einstaklingsvištal viš sįlfręšing žar sem įrangur hans er metinn. Heilsugęslulęknir žinn mun ķ framhaldi af žvķ fį ķ hendur upplżsingar um mešferš žķna og getur žvķ rįšlagt žér um framhaldsmešferš ef žörf er į.

Eftirfylgd                                                                                       Žįtttakendum veršur bošiš aš koma ķ tvo eftirfylgdartķma, žann fyrri eftir tvo mįnuši og žann sķšari eftir sex mįnuši, til žess aš meta stöšuna og rifja upp žaš helsta sem fjallaš var um ķ mešferšinni. Žįtttakendur eru hvattir til aš nżta sér žennan möguleika, bęši til žess aš fį meiri ašstoš ef ekki hefur gengiš nógu vel og einnig til žess styrkja įrangur sinn žannig aš hann vari lengur.

 (Kynning LSH)

Vefumsjón